wandelen noordholland lopen  trein gooi vechtstreek waterland zaanstreek duinen hei strand polders polder kennemerduinen kennemerland omgeving amsterdam dagwandeling 

 

hoogtelijnen.nl   digitaal magazine over kunst, natuur, mens en politiek   de voet (nederland)

 

wandelen noordholland lopen trein gooi vechtstreek waterland zaanstreek duinen hei strand polders polder kennemerduinen kennemerland omgeving amsterdam dagwandeling

 

 

 

polder & rivier - plassengebied - landgoederen - bos & hei

 

weesp – ’s graveland - bussum

 

een wandeling van 24 km

 

    

 

wandeling nr. 2
 
een serie dagwandelingen door noord-holland  -  20 tot 25 km  -  uitstekend bereikbaar per openbaar vervoer

 

 

 

tekst en foto’s:  anne lever ©

 

laatste update route: najaar 2008

laatste update lay-out & illustraties:  28 oktober 2009

 

alle wandelingen zijn aan te klikken in de linkerkolom.

 

 

op de hoogte blijven?

 

mail naar contact@hoogtelijnen.nl en vermeld:

‘aanmelden nieuwsbrief hoogtelijnen’.

 

de e-nieuwsbrief verschijnt onregelmatig.

 

 

 

 

Vertrek: NS-station Weesp

 

Aankomst: NS-station Bussum-Zuid  (eventueel in te korten: bus in ’s Graveland – zie hieronder in de tekst)

 

Dienstregelingen: Informatie vind je op www.9292ov.nl of www.ns.nl

 

Vaartijden pontje Nigtevecht: Kijk vooraf wat de vaartijden zijn (zie hieronder in de tekst).

       Vanaf het station in Weesp tot het pontje in Nigtevecht is het ongeveer anderhalf uur lopen.

 

 

 

Over de wandeling

 

Landschap. Hoe divers kan een landschap zijn! En wie zal geloven dat je de landschappen van deze wandeling allemaal in Noord-Holland kunt vinden?

De route voert je door het stadje Weesp, door de wijdse Aetsveldse polder, een stuk langs de Vecht, tussen de Ankeveense plassen door over venige grasdijken, door een van de landgoederen die de grens met het Gooi markeren en tenslotte over zandgronden met bos en hei, inclusief de nieuwe ‘natuurbrug’ bij Crailo.  

 

Wegen en paden. Ongeveer de helft van de wandeling gaat over kleine verharde weggetjes, de andere helft over grasdijken en zandpaden.

 

Drukte. Op mooie dagen is het op en rond het Vechttraject druk met vooral bootjes en fietsers, maar het autoverkeer is beperkt (al kan het vanwege de smalle weg soms even hinderlijk zijn). Op een doordeweekse dag buiten de vakanties is het uitgesproken rustig, vooral op de trajecten die alleen voor wandelaars begaanbaar zijn: voorbij Weesp in de Aetsveldsepolder, en op de grasdijken door veen en plassen. Ook de Bussumse heide kan op een doordeweekse dag verlaten zijn.

 

Afstand. De hierboven genoemde afstand van 24 km is globaal, de tijden in de tekst zijn zonder pauzes en met een ‘gemiddelde’ snelheid (niet slenteren maar ook geen ‘nordic walking’-achtig tempo).

 

Detailkaart. Een detailkaart meenemen is handig, bijvoorbeeld de uitstekende wandelkaart ‘Gooi en Vechtstreek’ van ANWB/Natuurmonumenten.

 

Horeca en winkels. In Weesp en in Bussum zijn zowel winkels als café-restaurants. Onderweg verder op diverse plaatsen horeca (zie info in de tekst).

 

Hond. Tijdens deze dagtocht kan de hond mee. Op een paar gedeelten van het traject is aanlijnen verplicht.

De hond kan niet mee over de nieuwe natuurbrug bij Crailo. Daarom vind je op deze pagina de oorspronkelijke route als variant vermeld: over deze oude route mag de hond gewoon mee. 

 

Achtergrondinformatie. Verwijzingen naar literatuur en andere websites vind je onderaan deze pagina.

 

 

 

 

 

 

Weesp (NS-station)

 

Van NS-station Weesp tot aan het riviertje de Vecht = ongeveer 1 uur.

 

De start van deze wandeling is op het NS-station Weesp. Het station uitkomend steek je het stationsplein over, vervolgens ga je naar links (Herensingel), tot je 50 m. verder de Vecht bereikt. Hier rechtsaf de Stationsweg op.

Over de brug - het riviertje Smal Weesp – en rechtdoor (Hoogstraat). 18de- en 19de-eeuwse herenhuizen.

Neem de tweede straat naar rechts (Kerkstraat).

 

Variant: eventueel kun je, voordat je vanuit de Hoogstraat de Kerkstraat ingaat, een kijkje nemen op het bastioneiland (zie tekst in kader). Loop dan even iets verder door, langs de Vecht, en steek links de withouten dubbele klapbrug over die naar het bastioneiland leidt.  Neem dezelfde weg terug tot aan de Kerkstraat.

 

 

 

Over Weesp

 

Weesp ontstond omstreeks de 11de eeuw als dijkdorp aan de Vecht (m.n. de Hoogstraat). De Vecht was toen al een belangrijke handelsroute.

Begin 13de eeuw werd het dorp door de Kennemers verwoest (zie de wandelingen 11 – 14, die door vijandelijk gebied voeren), en in de 14de eeuw nog eens door de bisschop van Utrecht.  De wederopbouw vond steeds snel plaats. Stadsrechten werden ook ergens in deze periode al verleend.

Kort na 1500 werd in de monding van het Smal Weesp een sluis aangelegd.  De Oudegracht was toen nog een buitengracht: door stadsuitbreidingen in de 17de eeuw werd het langzaam maar zeker een binnengracht.  In het Rampjaar 1672 en gedurende de daaropvolgende jaren werd gewerkt aan een nieuwe verdedigingsgordel met bastions.

Tot het einde van de 18e eeuw bleef Weesp redelijk welvarend, vooral vanwege de brandewijnindustrie (tien molens, dertig stokerijen).

 

In Trouw van 8 maart 2003 schreef Cokky van Limpt over een tocht rond Weesp (de Aetsveldroute , gemarkeerd met de ANWB/Groene Hartbordjes).  Een citaat:

“Weesp maakte vroeger deel uit van de verschillende waterlinies die het westen van Nederland moesten beschermen tegen oprukkende vijanden. Dat gebeurde door met opzet brede stroken land onder water te zetten. De 17de-eeuwse Oude Hollandse Waterlinie, in 1822 vervangen door de Nieuwe Hollandse Waterlinie, liep vanuit Muiden via Naarden naar Weesp en verder zuidwaarts naar de Biesbosch. In 1672, kort na een -afgeslagen- aanval van de Fransen, werden in Weesp vier bastions gebouwd, twee op het bastioneiland en twee in het zuiden van de stad... Op het bastioneiland ronden we het Fort Ossenmarkt. Dit torenfort, dat momenteel onderdak biedt aan verenigingen en bedrijfjes, werd gebouwd in 1863.”

 

 

 

 

 

Ansichtkaart: de Hoogstraat, een eeuw geleden.

 

 

 

 

Je gaat dus de Kerkstraat in. Daar loop je om de St. Laurenskerk heen (laatgotisch, 1462), dan linksaf de Nieuwstraat  in (dinsdag markt). Bij het stadhuis (1772/1776) ga je rechtsaf, over Het Groote Plein en dan, voor het water, naar links: de Oudegracht op.

Even verder steek je de houten Kippenbrug over en gaat direct daarna linksaf. Je volgt de weg (Nieuwstad) en slaat meteen over het water het pad rechtsaf in. Het water heb je dan dus aan de rechterhand.

Na zo’n dertig meter sla je schuin-linksaf een straatje in dat langs houten huisjes loopt (Molenpad). Aan het eind ga je rechtsaf.

Na ongeveer vijftig meter steek je over en neemt het voetpad dat (op enige afstand) de drukke provinciale weg volgt. Je loopt langs de kinderspeelplaats, waar in 2003 een linde is geplant: een oranjeboom, ter ere van Amalia (dat zoiets nog gebeurt!)

Dan bereik je het grote kruispunt (met stoplichten) van de provinciale weg en de Wieferinkdreef.

 

Bij dit drukke kruispunt steek je de provinciale weg over (je gaat dus linksaf). Vervolgens loop je maar enkele meters over de Wieferinkdreef, want hier begint – schuin rechts voor je - de smalle en doodlopende Aetsveldseweg.  En zo loop je de polder in (zie foto’s in kader hieronder).

Bij de laatste schuren gaat de weg over in een pad dat tussen twee sloten ligt. Wat een wijdsheid! Je volgt dit pad (vanzelf) tot aan de Vecht.

 

 

 

 

      

 

De Aetsveldse polder. Foto links: schapen aan het begin van de oneindigheid. Foto midden: graspad richting Vecht. Foto rechts: boomgaardje in de polder langs de Vechtdijk.

 

 

 

 

 

 

 

De Vecht bij Hinderdam    

 

Van het riviertje de Vecht (bij Hinderdam) naar het begin van de Dammerkade = ongeveer 1.10u.

 

 

Daar waar je de Vecht bereikt – op deze plaats liggen woonboten - kun je met enige moeite het eiland van Fort Hinderdam zien liggen (zie foto in kader hieronder). Je slaat rechtsaf, het dijkweggetje op.

 

Variant: gaat het pontje bij Nigtevecht niet of denk je te laat te komen, dan kun je hier - ipv rechtsaf - naar links gaan: volg de Vecht tot de provinciale weg, steek de brug over en ga aan de andere kant van de Vecht weer terug. Je loopt door tot de sluis, met vlak daarvoor links het Googpad – dit is weer op de route (vlak voor de Dammerkade). Het is overigens een kortere route dan via Nigtevecht.

 

Bij de Vecht sla je dus rechtsaf (foto). Even verderop passeer je het buiten Zwaanwyck met langs de weg ineens kastanjes en beuken. Na nog 1 ½ km bereik je Nigtevecht (enkele café’s, niet altijd open).

Loop rechtdoor totdat je bij het voet- en fietspontje over de Vecht komt (foto), d.i. in een dwarsstraatje aan je linkerhand (tegenover de kerk).

 

Info. over het pontje: zie voor tijden van het pontje www.voetveren.nl (doorklikken naar ‘veerponten’, dan lijst per provincie, dan ‘Noord-Holland – zuidelijk deel’.  Hier klik je in de lijst de pont  Nigtevecht - Nederhorst den Berg aan). Globaal vaart het pontje op zaterdagmiddag en zondagmiddag van 12 - 17.30u, door de week drie tot vier periodes verspreid over de dag. Gratis, maar iets voor in de fooienpot wordt op prijs gesteld.

 

 

 

Over fort Hinderdam

 

Voordat dit 19e eeuwse fort werd gebouwd lag hier eerst een schans die de daar aanwezige damsluis moest beschermen - o.a. ter bescherming tegen het zeewater van de Zuiderzee - en later een grensfort van het bisdom Utrecht.

 

 

 

 

 

    

 

 

Langs de Vecht.  Boven: Fort Hinderdam. Onder: (links) dijkweggetje richting Zwaanwyck en (rechts) het pontje bij Nigtevecht.

 

 

 

 

Laat je overvaren en ga aan de overkant linksaf. Je loopt nu als het ware terug langs de andere oever van de Vecht. Volg dit weggetje, dat af en toe wat meer landinwaarts loopt, totdat je bij de doorgaande weg (Dammerweg) aankomt (eetcafé Charley’s, meestal pas om een uur of drie ’s middags open, behalve op zeer drukke dagen. Op ma. gesloten). (bus 139 Weesp – Hilversum en bus 153 Muiden – ’s Graveland).

 

Bij deze Dammerweg ga je schuin naar links en loopt zo’n 100 meter over een smal paadje langs het water (vooral in gebruik door botenbezitters, die hier graag mogen aanleggen). Waar dit paadje ophoudt sla je linksaf het stille weggetje in dat Hinderdam heet.

Zo loop je weer langs de Vecht. Na korte tijd zie je aan de overkant eerst Zwaanwyck en dan het eiland van Fort Hinderdam liggen.

Je loopt ongeveer een kwartier over dit weggetje, dan bereik je voor de tweede keer de Dammerweg.  (Hier is een sluis naar de Spiegel- en Blijkpolderplas.)

 

Je gaat linksaf, na overgestoken te zijn. Vervolgens meteen naar rechts, het Googpad op. 

Vijftig meter verder verlaat je dit weggetje, even voordat het naar links zal buigen (en als fietspad verder loopt langs de plas). Je gaat namelijk net voor het onverharde parkeerplaatsje linksaf: bordje ‘Ankeveense plassen’.

Hier begint een graspad met even verder een hek, dat je kunt en mag passeren. Dit heet Dammerkade.

 

 

 

 

Dammerkade

 

Van het begin van de Dammerkade tot ’s Graveland = ongeveer 1.15 u.)

 

Over dit prachtige graspad loop je steeds rechtdoor, wel 2 ½ km. Elzenbossen, legakkers, plassen... (zie foto’s in kader hieronder). Is dit de Randstad? Vogel- en plantenliefhebbers kunnen hun hart ophalen.

Uiteindelijk, na weer een klaphek, wordt dit een halfverhard pad en even later bereik je Ankeveen.

 

Bij de weg in Ankeveen sla je rechtsaf (aan deze weg diverse café’s). Na ongeveer tien minuten - aan je rechterhand een anwb-wegwijzer - ga je linksaf, een onverhard voetpad op langs een sloot: het Verlengde Bergse Pad (foto). Loop steeds rechtdoor  - ongeveer 2 km - tot je de Cannenburgerweg bereikt.

 

Aan de overkant van de vaart liggen fraaie landgoederen (foto). Om die te bereiken ga je even rechtsaf – dus de Canneburgerweg op – tot aan de brug. Die steek je over (café) en loopt aan de andere kant terug tot je rechts de entree van het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten bereikt (met bushalte ‘Natuurmonumenten’ - bus 7 naar Bussum, min. 1 x per uur).

 

Variant: Vanaf hier is het goed dwalen door de diverse prachtige landgoederen, die op de grens liggen van het venige plassengebied en het zanderige Gooi. Traditioneel zijn hier overigens ook veel wasserijen.

 

 

 

 

Over Nescio

 

Nescio kwam ook in deze omgeving. Op de laatste bladzijde van ‘Mene Tekelschrijft hij (middenin de oorlog):

 

Dit jaar kom ik nog al eens weer in Kortenhoef en sta dan op ’t kerkhofje, opzij van de kerk en kijk over ’t land naar den rand van het Gooi en den toren van Hilversum. Een laatste klaproosje ging verleden week heen en weer op een zuchtje wind. In ’t kromme pereboompje kregen de peertjes al wat kleur. Het is dan weer het begin van de eeuw. Het leven heeft mij, Goddank, bijna niets geleerd. ‘Het leven heeft me veel geleerd’, zegt de oue sok.  3 Aug. 1943.’  

 

 

 

 

      

 

 

      

 

 

De grasdijken door het plassengebied. Foto’s boven: Dammerkade en Ankeveense plassen. Foto midden: doorkijkje sloot dwars op Dammerkade. Foto’s onder (links) Dammerkade, (midden) terugblik op het Verlengde Bergse pad en (rechts) vooruitblik op de landgoederen.

 

 

 

 

 

 

’s Graveland   

 

Van ’s Graveland (Natuurmonumenten) naar NS-station Bussum-Zuid = ongeveer 50 min.

 

 

Je gaat de entree naar het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten in: na vijf meter neem je rechts een voetpaadje dat parallel aan het brede pad loopt. Passeer het centrum en vervolg je weg over de lange laan (met eerst eiken, dan beuken) tot achterin het landgoed. Steeds mooi zicht. Aan het eind van de laan een (nieuw) ven en rechts een reusachtige eik (zie foto’s in kader).

Daar waar je het bos bereikt, dus voorbij het ven, gaat het pad tussen hoge bomen schuin naar links en even later weer schuin naar rechts: je verlaat vervolgens via een wit bruggetje (foto) het landgoed.

 

Variant voor mensen die met een hond lopen (tevens is dit de kortste route naar het station: de hoofdroute is ongeveer 2 km. langer):  

Na zo’n honderd meter ben je ineens op het zand en in het bos! Het Spanderswoud (foto). Ga rechtdoor en blijf steeds dit pad volgen: het pad wordt fietspad, buigt licht naar links.

Bij de provinciale weg aangekomen, steek je over. Aan de overkant volg je weer het fietspad – na een paar meter een splitsing: volg het rechterpad. Hier is dan, na al die verschillende landschappen, ook nog een stukje hei - al is het een klein stukje, ingeklemd tussen autowegen.

Je volgt het fietspad richting watertoren. Vlak voordat je bij een kruispunt met stoplichten bent, hou je iets links aan waardoor je op een groot parkeerterrein komt. Loop je dit over, dan bereik je na even station Bussum-Zuid (café met terras in/bij het Bastion-hotel). Zie onderaan deze pagina.

 

 

 

 

      

 

Landgoederen en bos. Foto’s boven: (links en midden) oude eiken op Boekesteijn en (rechts) bruggetje dat Boekesteijn met het Spanderswoud verbindt.  Foto onder: entree van het Spanderswoud in oktober-avond (2006).

 

 

 

 

 

Vervolg hoofdroute:

Zo’n honderd meter na het bruggetje ben je ineens op het zand en in het bos! Het Spanderswoud (foto hierboven). Ga rechtdoor tot je bij een kruising komt met paddestoel 20037. Hier ga je rechtsaf en na zo’n vijftig meter naar links, een oude beukenlaan in. Deze laan blijf je volgen - halverwege maak je even een klein ‘knikje’ omdat de laan daar is dichtgegroeid. Helemaal aan het eind is een dwarspad met een bankje. Hier ga je rechts. Na enkele honderden meters dit pad gevolgd te hebben kun je niet anders dan naar rechts gaan.

Vijftig meter verder kom je op een fiets- en ruiterpad. Hier ga je linksaf. Weer zo’n vijftig meter verder is een veelkruising, waar je schuin naar links gaat tot aan restaurant Robert en paddestoel 21082.

Je gaat rechtdoor, dwz je steekt de weg over, en gaat door een klaphek: rechtdoor, weer een klaphek, en dan bij het fietspad linksaf.

Even verder is rechts de entree van de zogenaamde natuurbrug.

 

Hier ga je door het klaphek (wat een hekken!) en volgt het voet-/fietspad – de provinciale weg onder je, de trein onder je,  golfterreinen, voetbal- en hockeyvelden links en rechts... Maar je kunt zo, net als de dieren, wel van het Spanderswoud naar de Bussumse hei komen.

Aan het eind van dit wonder van Hollandse natuurontwikkeling is een splitsing van fietspaden. Je slaat linksaf, richting Bussum.

Na honderd meter is er een pad dat schuin naar rechts de hei opgaat (bij paaltje 26). Bij een tweede paaltje (met nummer 24) blijf je rechtdoor gaan (met even een knikje rechts/links).

Even later bereik je een breed dwarspad, dat vanaf Bussum recht de hei oversteekt. Je gaat hier links (vanaf de kruising zie je links al het toegangshek van het begrazingsgebied).

 

Het toegangshek ga je door. Je loopt vanaf daar tot het einde van de heide. Hier aangekomen moet je eventjes links – over het fietspad - en dan naar rechts. Zo loop je Bussum-Zuid in over de Laarderweg (op verscheidene plekken zijn winkels). Deze Laarderweg volg je enkele honderden meters.  Dan bereik je de dwarsstraat die Lange Heul heet (op de hoek is een supermarkt): hier ga je linksaf.  Je loopt door deze Lange Heul tot  voorbij een flat aan je rechterhand (dwars op de straat). Meteen voorbij deze flat sla je rechtsaf en volgt het voetpad dat schuin naar links door een parkje loopt (met na even aan je linkerhand een vijver). Voorbij de vijver ga je schuin omhoog naar de weg.

Je bereikt een rotonde. Aan de andere kant van de rotonde is station Bussum-Zuid.

 

 

 

 

           

 

De ‘natuurbrug’ bij Bussum (Crailo). Boven: (l) passage voor dieren, ruiters, voetgangers en fietsers, (m) zicht op dijklichaam en viaducten vanaf de uitkijktoren aan de Crailose zijde en (r) vanaf de kant van de Bussumse heide terugblik met televisietoren.  Onder: de natuurbrug gezien vanaf de uitkijktoren aan Crailose zijde.

 

 

 

 

 

NS-station Bussum-Zuid 

 

Stoptreinen ieder half uur naar Duivendrecht (voor Amsterdam overstappen in Weesp) en Hilversum.

 

 

 

 

De Bussumse heide in novemberse schemering. In de verte de kerktoren van Bussum.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bronnen en verwijzingen

 

> Boekje Trekvogelpad (LAW 2), uitg. NIVON, 1999

> Nescio: De uitvreter, Titaantjes, Dichtertje, Mene Tekel (uitg. Nijgh & Van Ditmar, 9e druk, 1980)

> www.trouw.nl/natuurtochten/popup/landschapswandelingen/_weesp.htm

> Kunstreisboek Noord-Holland, samenst. Peter Don, uitg. Unieboek, © 1987 Rijksdienst vr de Monumentenzorg

> Natuurgids van Noord-Holland, uitg. Het Noord-Hollands Landschap, 1996

> www.natuurwegwijzer.nl

 

 

Indeling van de wandelingen naar regio

 

Vanaf nr 01 (ten Z. en ten Z.O. van Amsterdam): het Gooi + veen- en plassengebied.

Vanaf nr 11 (de duinen en omgeving): Kennemerland.

Vanaf nr 21 (ten N. en N.O. van Amsterdam): Waterland + Zaanstreek en de polders

 

 

Verantwoordelijkheid

 

Hoewel de route met zorg werd beschreven, kan er altijd iets anders zijn (geworden). Je loopt uiteraard voor eigen verantwoordelijkheid.

 


Contact

 

Je ervaringen verwerk ik heel graag in de teksten. Stuur je opmerkingen, aanvullingen en tips over route, flora, fauna, geschiedenis, relevante links enzovoort naar hoogtelijnen – zie onder.

En natuurlijk vind ik het ook leuk als je me gewoon laat weten dat je van de beschrijvingen gebruik hebt gemaakt.

 

 

 

 

 

op de hoogte blijven?

stuur dan een e-mail aan contact@hoogtelijnen.nl en vermeld:

‘aanmelden mailinglist Hoogtelijnen’.

 

 

 

webpagina van www.hoogtelijnen.nl  sinds 29 juni 2004    -    contact@hoogtelijnen.nl