WANDELINGEN door NOORD-HOLLAND

dagwandelingen van 20 tot 25 km  -  goed bereikbaar per openbaar vervoer

nr. 1   Amsterdam-ZO – Abcoude – Gein – Weesp

 

dit is de printversie (zonder illustraties) van: hoogtelijnen wandeling nr 001

 

afstand ca. 15 km  (in de toekomst wordt deze wandeling uitgebreid tot ruim 20 km)

tekst en foto’s:  anne lever ©,   bijdrage klarenbeek: anke reijenga ©

startversie 28 06 04

geactualiseerd 21 april 2010

 

Vertrek: metrostation Holendrecht (zie voor meer gegevens hieronder in de tekst)

Aankomst: NS-station Weesp 

Informatie over dienstregelingen:www.9292ov.nl of www.ns.nl

 

 

Over de wandeling

Deze wandeling verlaat vrijwel meteen na de start bij metrostation Holendrecht de stad. Het leidt je door de groengebieden – met een prachtig natuurparkje - van Groengebied Amstelland, door het dorp Abcoude, langs het riviertje het Gein en tenslotte door Weesp.

Je loopt vrijwel steeds over rustige, verharde weggetjes.

Op mooie dagen is er langs het Gein vrij veel fietsverkeer. Het autoverkeer blijft daar op alle dagen binnen de perken, maar kan wel een beetje hinderlijk zijn vanwege de smalle weg.

De hierboven genoemde afstand van 15 km is globaal, de grof geschatte tijden in de tekst zijn zonder pauzes en met een ‘gemiddelde’ snelheid (niet slenteren maar ook geen ‘nordic walking’-achtig tempo).

De wandeling voldoet nog niet aan de eis die aan de lengte wordt gesteld. Over enige tijd wordt de route daarom verlengd.  

Een detailkaart meenemen is niet echt nodig.

Tijdens deze dagtocht kan de hond mee, al is het – in tegenstelling tot de aansluitende wandelingen 2, 3 en 4 - voor hond en baasje zeker geen ideale wandeling. Het natuurpark Klarenbeek is voor honden gesloten, maar je kunt er gemakkelijk omheen lopen (zie de variant).

Verwijzingen naar literatuur en andere websites vind je onderaan deze pagina.

 

 

 

Metrostation Holendrecht

lijn 54 vanuit de richting Centraal Station (ongeveer 20 minuten) of

lijn 50 vanuit de richting Zuid-WTC en Sloterdijk.

Beide metro’s stoppen ook op de treinstations Amsterdam Bijlmer-Arena en Duivendrecht.

 

Van Metrostation Holendrecht naar Abcoude = ongeveer 45 min.

 

Je verlaat het perron aan de kant van het AMC (ziekenhuis). Beneden gekomen sla je rechtsaf en meteen hou je links-aan. Zo kom je op het fietspad dat parallel aan de spoorbaan ligt. Dit fietspad volg je (spoorbaan aan de linkerhand en ziekenhuis & hogeschool aan de rechterhand).

Na een minuut of vijf bereik een vrij drukke weg (Tafelbergweg): deze steek je over. Je blijft nog ongeveer even (zo’n 100 meter) het fietspad volgen. Dan is rechts de ingang van natuurpark Klarenbeek. Dit pad ga je in.

 

Variant

Klarenbeek is niet toegankelijk voor honden. Met de hond blijf je daarom het fietspad volgen. De hoofdroute komt even verderop van rechts (bruggetje). Als je rechtdoor het andere bruggetje overgaat, zit je weer op de hoofdroute.

 

 

Over Klarenbeek (door: Anke Reijenga)

 

Aan de Abcouderstraatweg ligt het natuurgebied Klarenbeek. Het is niet groot, namelijk ca. 6.5 hectare en het wordt beheerd door vrijwilligers. Dit gebied heeft onlangs landelijke bekendheid gekregen, doordat het als voorbeeld is gesteld hoe je zinvol om kunt  gaan met het groen aan de rand van je stad.

Ik vind het leuk om er wat over te vertellen, aangezien ik bij de oprichting betrokken ben geweest.

 

Het gebied maakte van oudsher deel uit van het Utrechts-Hollands veenweidegebied en nog tot ongeveer 1960 was dit een weide- en hooigebied, met kunstmatig laag gehouden waterstand. Het lag aan de rand van een enorm groot opgespoten terrein, daar waar Bijlmermeer, Holendrecht en Gaasperdam later gebouwd zouden gaan worden.

Dwars door dit veengebied was een kabel- en leidingenstrook gelegd; dat wil zeggen dat het veen daar was afgevoerd en een strook van grof zand was aangebracht in verband met de aanleg van een toekomstige autosnelweg. Deze weg is er gelukkig niet gekomen.

Het gebied lag tussen toekomstig recreatiepark de Hoge Dijk en volkstuincomplex de Vijf Slagen en is vanaf ongeveer 1990 verhuurd aan de natuurvereniging de Ruige Hof voor de som van fl 1.- per jaar (nu 0.45 euro per jaar). Zij mochten het gaan beheren, mits het terrein vrij toegankelijk zou worden voor iedereen.

En dit is volgens mij goed gelukt.

 

Van het begin af aan heeft men geprobeerd om het veenlandschap tot leven te brengen zoals dat in de 11e t/m 16e eeuw in deze omgeving ontstaan was (ruigtes, riet en moerasgebieden). De grondwaterstand is weer ‘natuurlijk’ hoog (op natte dagen heb je beslist laarzen nodig); de bodem bestaat uit veen - op de strook zand na - en de verscheidenheid aan begroeiing is groot. Op het relatief kleine terrein is een nat- en een drooghooiland, een bomensingel, ruigtes, grienden, struiken, rietmoeras, poelen, slootjes, knotwilgen, schapen.  ’s Winters kun je er onder andere de roerdomp horen, in het voorjaar de blauwborstjes zien en nog veel meer. Volgens kenners is er een grote verscheidenheid aan flora en fauna.

Zelf heb ik een jaar of drie als vrijwilliger meegewerkt. Dit is al weer een tijd geleden, maar nog staat me de rust en stilte bij, de torenvalken in de lente, de verwondering over de spelende jonge wezeltjes voordat ze schuw worden, het buiten bezig zijn, het leren omgaan met zeis en sikkel (en zo kan ik nog wel een tijd doorgaan…).

 

Tot slot wil ik vermelden dat op het terrein een medicinale kruidentuin en een wilde plantentuin is aangelegd. Ruik de lekkere geur van wilde tijm of marjolein op een mooie zomerdag en... je denkt dat je in Frankrijk bent.

 

Het terrein is vrij toegankelijk en voor een klein gedeelte ook rolstoel-toegankelijk.

 

 

Je gaat dus het natuurparkje in. In het grassige terrein negeer je een paadje naar links. Het pad loopt bij benadering rechtdoor (met een klein slingertje), tot in een bosje. Daar loopt het schuin naar links. Je komt langs een soort heemtuin en verlaat Klarenbeek vlakbij de straatweg.

Deze weg ligt rechts van je. Ga echter linksaf, een fietspad op dat hier van de straatweg af het groengebied inloopt. Je volgt dit fietspad (over enkele bruggetjes).

Vlak voor de spoorbaan is een kruispunt van fietspaden. Hier sla je rechtsaf en gaat weer over een bruggetje.

Direct over de brug ga je van het fietspad af. Je neemt namelijk, net schuin naar links, een voetpad dat parallel aan de spoorlijn tussen de bomen doorloopt (hierover liep overigens tot zo’n dertig jaar terug de spoorlijn).

Je volgt dit pad een paar honderd meter. Een open plek rechts negeer je. Daar waar de bosjes eindigen is een paadje naar rechts (net vóór volkstuintjes en sportvelden).

 

Nu kom je op een dijkje dat sinds vele eeuwen de grens markeert tussen de provincie Utrecht en Noord-Holland. Het is aan weerszijden begroeid met bomen, die al sinds mensenheugenis af en toe dicht bij de grond worden geknot. Volg dit dijkje met rechts zicht op de terreinen van Groengebied Amstelland (eerst bos, later rietland).

Aan het eind van het pad stuit je weer op de doorgaande weg. Je blijft nog even op het pad, buigt met het water mee naar links en komt dan uit op een kruispunt.

Hier ga je even rechtdoor en een paar meter verder, bij de bushalte, steek je de weg over (rechtsaf dus). Aan de overkant loop je omhoog naar het zwembad. Je passeert het zwembad en komt uit bij het Abcoudermeer.

Hier sla je linksaf, de voormalige straatweg van Amsterdam naar Utrecht op.  

 

Abcoude

Van Abcoude tot de brug over het A’dam-Rijnkanaal  = ongeveer 1.30u


In Abcoude – een Utrechts dorp – loopt deze route via een kleine omweg, zodat je een beeld van het dorp krijgt.

 

 

Over ‘Abencenwalde

In een oorkonde van de bisschop van Utrecht uit 1085 is voor het eerst sprake van “de inwoners van Abecenwalde”. Later lag hier, op de grens van het graafschap Holland en het bisdom Utrecht, tevens het slot Abcoude, dat in 1274 werd verwoest door Gijsbrecht van Amstel. Het werd herbouwd, maar heden ten dage vind je er weinig meer van terug dan de resten van de slotgracht (tussen Abcoude en Baambrugge, bij boerderij Landlust aan de Koppeldijk).

Meer info: zie onderaan bij ‘bronnen’.

 

 

De weg loopt eerst langs het Abcoudermeer en even verder langs het riviertje de Holendrecht (let op de grote hoogteverschillen tussen riviertje en polders aan beide zijden).

Je houdt dit riviertje aan je rechterhand, ook waar je de doorgaande weg bereikt (links een tuincentrum). Eventjes raakt het riviertje uit zicht door een paar huizen. Na vijftig meter kun je rechtsaf (hier begint het ommetje: je kunt ook rechtdoor gaan tot aan de kerk, en daar linksaf).

Ga het ophaalbruggetje over en sla meteen weer linksaf. Je volgt nogmaals de Holendrecht, alleen heb je deze nu aan je linkerhand.

Bij de volgende brug steek je het riviertje weer over - dorpsfriettent en ook het oude café De Eendracht: al bij redelijk weer zit je er heerlijk buiten op het grintterras of onder het afdak (drankjes meestal zelf binnen halen).

Nadat je de brug dus bent overgestoken ga je rechtdoor, het dorp in.

Voorbij de volgende ophaalbrug (= over het riviertje het Gein) sla je – net voor de kerk – rechtsaf, de Kerkstraat in.

 

Na enkele minuten bereik je weer de spoorlijn Amsterdam-Utrecht (vanaf begin 2007 ondergronds met een aquaduct voor het riviertje). Je blijft dezelfde weg volgen – met links weilanden en rechts het riviertje het Gein (aanvankelijk met wat huizen).

Je volgt het riviertje meer dan een uur.

 

Daar waar je rechts aan de overkant van het water een molen ziet, zijn links in de bocht resten van de stelling van Amsterdam te zien (niet meer dan verhogingen in het polderland).

Overigens ligt schuin achter de molen, dus terugkijkend in de richting Abcoude en voorbij het spoor, verscholen tussen de bomen een prachtige fortificatie met omringende gracht. Zie voor meer informatie www.stelling-amsterdam.org

 

Halverwege de route langs het Gein is een smalle, hoge voetbrug (met bankje).

 

 

Over ‘Bijlmerlust, het tolhuis en fort Nigtevecht

Ter hoogte van het voetbruggetje staat aan de overkant van het riviertje onder meer de trotse herenboerderij  'Bijlmerlust': toen de Bijlmermeer in de jaren zestig van polderland tot stad werd (de hele polder werd opgespoten) is de boerderij afgebroken en op deze plaats herbouwd. Aanvankelijk zag het er onnatuurlijk nieuw uit en de boompjes rondom waren klein: inmiddels heeft zij haar ‘natuurlijke’ plek in het landschap gevonden.

Als je hier even het voetbruggetje oversteekt, dan zie je, na enige meters verder gelopen te zijn,  een landweggetje naar het Amsterdam-Rijnkanaal.

Kijk je goed naar het huis op de hoek, dan zie je aan de grote houten paal naast het huis nog, dat het – op de grens van Utrecht en Noord-Holland gelegen - ooit een tolhuis is geweest (het hek van een naburig huis vermeldt diverse tarieven).

Het dwarsweggetje slingert zich door de polder en komt naast Fort Nigtevecht bij het A’dam-Rijnkanaal uit, maar voordat het kanaal werd gegraven, liep het door tot Nigtevecht - nu pal aan de overkant van het kanaal: zie wandeling 02. Er is sprake (geweest?) van de bouw van een voet-/fietsbrug op deze plek.

 

 

De A6

Veruit het grootste gevaar dat het Gein-gebied – inmiddels al enkele decennia – bedreigt is het plan om de A6 door te trekken vanaf de A2 naar de A1 (dus ook langs het Naardermeer). Afhankelijk van de politieke wind die waait gaat het plan in de ijskast of komt het weer op de proppen. De laatste jaren wordt geflirt met een tunnel, maar nog in 2003 had een Amsterdamse VVD-wethouder het voor de verandering over een snelweg op palen.  De Naardermeer-lobby, het linkse college in Amsterdam en last but not least de plotselinge val van het kabinet Balkenende III maken, dat in de zomer van 2006 het gevaar weer eens ‘definitief’ geweken leek te zijn.

    

 

Je vervolgt de tocht aan dezelfde kant van het riviertje. Even verderop passeer je de prachtige Broekzijdse molen.

(Voor noodgevallen: een eindje verder gaat een fietspad linksaf, de polder in. Hiervandaan ben je in ruim een kwartier in de Amsterdamse wijk Gein, waar een metrostation is) .

 

De tocht langs het Gein eindigt bij de provinciale weg Amsterdam-Weesp-Hilversum, ter hoogte van het (door Amsterdam ingelijfde) dorpje Driemond. Bij dit kruispunt steek je over, slaat aan de overkant rechtsaf en volgt het voetpad langs de provinciale weg tot net over de brug.  

 

Brug Amsterdam-Rijnkanaal

Van de brug over het Amsterdam-Rijnkanaal tot NS-station Weesp = ongeveer 30 min.

 

Aan de overkant van het water ga je (links) via een trapje langs het talud naar beneden.

Beneden volg je de weg die (van de brug weg, richting Weesp) langs het kanaal loopt en dan met een langzame bocht naar rechts het water van de haven volgt (Verlengd Buitenveer).

Deze weg volg je tot in het centrum van Weesp, met onderweg rechts het industriepark Van Houten. Eerst heet de weg Buitenveer en dan Binnenveer.

Dan een heel klein ommetje door het kleine centrum:

 

 

Over Weesp

Weesp ontstond omstreeks de 11de eeuw als dijkdorp aan de Vecht (m.n. de Hoogstraat). De Vecht was toen al een belangrijke handelsroute.

Begin 13de eeuw werd het dorp door de Kennemers verwoest (zie de wandelingen 11 – 14, die door vijandelijk gebied voeren), en in de 14de eeuw nog eens door de bisschop van Utrecht.  De wederopbouw vond steeds snel plaats. Stadsrechten werden ook ergens in deze periode al verleend.

Kort na 1500 werd in de monding van het Smal Weesp een sluis aangelegd.  De Oudegracht was toen nog een buitengracht: door stadsuitbreidingen in de 17de eeuw werd het langzaam maar zeker een binnengracht.  In het Rampjaar 1672 en gedurende de daaropvolgende jaren werd gewerkt aan een nieuwe verdedigingsgordel met bastions.

Tot het einde van de 18e eeuw bleef Weesp redelijk welvarend, vooral vanwege de brandewijnindustrie (tien molens, dertig stokerijen).

In Trouw van 8 maart 2003 schreef Cokky van Limpt over een tocht rond Weesp (de Aetsveldroute , gemarkeerd met de ANWB/Groene Hartbordjes).  Een citaat:

Weesp maakte vroeger deel uit van de verschillende waterlinies die het westen van Nederland moesten beschermen tegen oprukkende vijanden. Dat gebeurde door met opzet brede stroken land onder water te zetten. De 17de-eeuwse Oude Hollandse Waterlinie, in 1822 vervangen door de Nieuwe Hollandse Waterlinie, liep vanuit Muiden via Naarden naar Weesp en verder zuidwaarts naar de Biesbosch. In 1672, kort na een -afgeslagen- aanval van de Fransen, werden in Weesp vier bastions gebouwd, twee op het bastioneiland en twee in het zuiden van de stad... Op het bastioneiland ronden we het Fort Ossenmarkt. Dit torenfort, dat momenteel onderdak biedt aan verenigingen en bedrijfjes, werd gebouwd in 1863.”

 

 

Als je het centrum hebt bereikt, zie je aan je rechterhand de Oudegracht. Bij deze gracht sla je rechtsaf, en wel voorbij het water. Je volgt nu de Oudegracht (met het water dus aan je rechterhand), tot de Kerksteeg. Hier sla je linksaf en via Kerksteeg en Kerkstraat bereik je de Hoogstraat (met aan de overkant de rivier de Vecht).

Hier sla je linksaf.   

 

Eventueel kun je, voordat je de Hoogstraat naar links volgt,  even een kijkje nemen op het bijzondere  bastioneiland (zie tekstje hierboven). Loop dan in de Hoogstraat even naar rechts ipv naar links en steek links de withouten dubbele klapbrug over die naar het bastion leidt.

 

Vanuit de Kerkstraat sla je dus linksaf, de Hoogstraat in. Je gaat over het water dat hier Smal Weesp heet, volgt de weg nog even en gaat dan linksaf (Herensingel) en meteen weer rechts. Zo bereik je het station.

 

Weesp (NS-station)

treinen naar Amsterdam-Centraal, Duivendrecht/Zuid-WTC/Schiphol, Almere, Hilversum, A’foort, Utrecht. 

 

 

 

Bronnen en verwijzingen

> www.trouw.nl/natuurtochten/popup/landschapswandelingen/_weesp.htm

> Kunstreisboek Noord-Holland, samenst. Peter Don, uitg. Unieboek, © 1987 Rijksdienst vr de Monumentenzorg

> Natuurgids van Noord-Holland, uitg. Het Noord-Hollands Landschap, 1996

> www.natuurwegwijzer.nl

> http://home.hccnet.nl/a.b.berkhout/berkhout_abcouder_slot/het_abcouder_slot.htm  

> http://www.kasteleninutrecht.eu/Abcoude.htm

 

Indeling van de wandelingen naar regio

Vanaf nr 01 (ten Z. en ten Z.O. van Amsterdam): het Gooi + veen- en plassengebied.

Vanaf nr 11 (de duinen en omgeving): Kennemerland.

Vanaf nr 21 (ten N. en N.O. van Amsterdam): Waterland + Zaanstreek en de polders

 

Verantwoordelijkheid

Hoewel de route met zorg werd beschreven, kan er altijd iets anders zijn (geworden). Je loopt uiteraard voor eigen verantwoordelijkheid.


Contact

Je ervaringen verwerk ik heel graag in de teksten. Stuur je opmerkingen, aanvullingen en tips over route, flora, fauna, geschiedenis, relevante links enzovoort naar hoogtelijnen – zie onder.

En natuurlijk vind ik het ook leuk als je me gewoon laat weten dat je van de beschrijvingen gebruik hebt gemaakt.

 

Op de hoogte blijven?

stuur dan een e-mail aan contact@hoogtelijnen.nl en vermeld:‘aanmelden e-Nieuwsbrief Hoogtelijnen’.

 

 

www.hoogtelijnen.nl   -  wandelingen noord-holland  -   contact@hoogtelijnen.nl