Joke Hermsen, Bergson, Parijs, moi profond, ik en zelf, Lepus Timidus, Marko Fondse, Picasso, Le Baiser, Zadkine, Unica Zürn, Martin Parr,  automaton

 

hoogtelijnen.nl      digitaal magazine over kunst, natuur, mens en politiek      beschouwingen & utopieën

 

 

ke Hermsen, Bergson, Parijs, moi profond, ik en zelf, Lepus Timidus, Marko Fondse, Picasso, Le Baiser, Zadkine, Unica Zürn, Martin Parr,  automaton

 

janiek kistemaker    -   column   -   17 mei 2009

 

 

 

 

 

 

De ontdekking

Als je goed om
je heen kijkt
zie je dat alles
gekleurd is

 

 

K. Schippers

 

turkoois

 

 

 

 

 

Kleur is voor mij het meest fascinerende van alles. Als ik ooit met pensioen zal gaan, wil ik mijn eigen restje tijd besteden aan onderzoek naar kleur. Naar hoe mensen kleur zien, hoe zij kleur beleven. Naar Goethe’s kleurenleer. Naar de zweverige gedachtenspinsels van Liane Collot-d’Herbois. Naar, naar,…. naar Alles. Want alles is kleur.

Eén van mijn eerste confrontaties met de waarheid, dat wij ieder voor zich in een werkelijkheid leven die wij maar tot op zekere hoogte delen met de werkelijkheid van anderen, was toen mijn lief en ik ruzie kregen over de kleur van haar jurk. Een turquoise jurk. Volgens haar was die jurk groen, volgens mij blauw. En ja, inmiddels weet ik ook dat ruzie altijd gaat over gelijk hebben en niet over de waarheid.

Jaren later wilde mijn jongste dochter haar kamer een nieuw kleurtje geven: drie tinten turquoise. Getweeën togen wij naar de verfwinkel en kwamen terug met haar drie kleuren: drie kleuren groen. Mintgroen, ik weet het bijna zeker. In ieder geval verre van blauw. Een kind van haar moeder, zeg je dan.

Ach, neem nu de kleur van wijn! Hoe zag Homerus die turquoise Middellandse Zee, toen hij haar ‘oinopa ponton’ (‘het wijn-ogend diep’) noemde? Blauw? Schuimend? Donker? Fonkelend? Maar Homerus was toch blind? Smaakte zijn wijn dan misschien turquoise?

Over witte wijn zijn wij het in Europa redelijk eens. Ook de druiven waarvan die meestal gemaakt wordt noemen we ‘wit’. En niemand stoort zich eraan, dat die eigenlijk groen zijn en de wijn eerder goudgeel. Of strogeel. Geelgroen?

Rode wijn wordt gemaakt van blauwe druiven. In Frankrijk noemt men de druiven ‘noir’ en de wijn ‘rouge’. Op Sicilië zijn beide ‘nero’: als een neger. In Griekenland ‘mavro’: als een Moor. Maar zijn Afrikanen nu blauwzwart of bruinzwart?

Alle kleuren van de regenboog, dat zijn er maar drie, als je goed kijkt: rood, geel en groen. En wie wordt er nu bang, omdat het niet de elementaire kleuren rood, geel en blauw zijn? Een drukker maakt van cyaan, geel, magenta en zwart elke kleur die je maar wilt. Het beeldscherm waar u op dit moment naar kijkt, doet hetzelfde met rood, groen en blauw: minimaal 256 en maximaal miljoenen kleuren.

Kijken we naar mensen, dan hebben we niets meer aan een computer. Miljarden kleuren bestaan alleen in het echt. Of wij ze kunnen onderscheiden, is iets anders. Als het bijvoorbeeld om gender gaat, zien wij misschien wel alle kleuren, maar we benoemen er slechts twee. Voor deze gelegenheid niet zwart en wit, maar blauw en groen. Waarom die kleuren? Omdat mij dan iets duidelijk wordt: kennelijk oog ik turquoise. Dat wil zeggen: blauw, als je het mij vraagt. Maar kijk niet gek op als je iemand treft die mij toch echt als groen ziet. En daarvoor hoeft zo iemand niet eens van Mars te komen.

*

Janiek Kistemaker schrijft ook voor het weblog van tijdschrift Lover en voor webmagazine het Continuum.

Deze column verscheen eerder op haar eigen weblog  Janiek blogt ook wel eens”. 

 

 

Foto bovenaan deze pagina: sieraad van Astrid Schutten-Berends.

  

 

 

 

 

 

 

Op de hoogte blijven?

De e-nieuwsbrief van Hoogtelijnen verschijnt  max. 1 x per maand.

Mail naar contact@hoogtelijnen.nl  en vermeld: ‘aanmelden nieuwsbrief hoogtelijnen’.

 

 

 

www.hoogtelijnen.nl  -   beschouwingen & utopieën  -   contact@hoogtelijnen.nl