Joke Hermsen, Bergson, Parijs, moi profond, ik en zelf, Lepus Timidus, Marko Fondse, Picasso, Le Baiser, Zadkine, Unica Zürn, Martin Parr,  automaton

 

hoogtelijnen.nl      digitaal magazine over kunst, natuur, mens en politiek      beschouwingen & utopieën

 

 

Joke Hermsen, Bergson, Parijs, moi profond, ik en zelf, Lepus Timidus, Marko Fondse, Picasso, Le Baiser, Zadkine, Unica Zürn, Martin Parr,  automaton

 

 

anne lever   -   column 2  in de serie mens & werk

 

       

 

benedictus en de kunst van het luisteren

 

20 april 2009

 

 

Onder de noemer mens & werk schrijft Anne Lever – vooral vanuit haar ervaring als (werk-)coach - over kwesties die op de een of andere manier te maken hebben met arbeid en ontwikkeling.

 

 

 

 

 

Altijd als ik door de Amsterdamse Utrechtsestraat loop, moet ik even naar binnen bij reisboekwinkel ‘A la carte’. Een enkele keer koop ik er iets, maar meestal snuif ik alleen de sfeer op van kaarten en reisboeken. En er is een hoekje met afgeprijsde boeken. Soms zit daar iets bij wat ik echt niet kan laten liggen. Een paar maanden geleden vond ik er bijvoorbeeld “Wandelen met God rond abdijen”. De titel spreekt voor zich, al staan er ook interviews in die wel met God maar helemaal niks met die abdijen te maken hebben. Ik kocht het voor een vriend met pelgrim-achtige trekjes. En zoals dat gaat: thuisgekomen begon ik er zelf in te lezen.

 

Het is een boek met veel stichtelijke woorden. Zo wordt in een aantal interviews met instemming geciteert uit de “Regel van Benedictus”, een soort handboek met gedragsregels voor de kloosterorde die Benedictus rond 500 na Chr. stichtte (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Benedictus_van_Nursia). Het meeste ervan spreekt me niet aan, maar hier en daar verschijnt er ineens even een Benedictus waar ik me mee verwant voel. Bijvoorbeeld als hij wijst op het belang van goed luisteren:

 

Benedictus had tamelijk autoritaire opvattingen. Maar hij dacht niet simpelweg top-down. In de eerste plaats vond hij dat verantwoordelijkheden zoveel mogelijk (naar ‘beneden’) gedelegeerd moeten worden. In de tweede plaats stelde hij dat de abt (= de directeur van het klooster) bij belangrijke kwesties altijd iedereen bij elkaar moet roepen. Onder ‘belangrijke kwesties’ verstond hij: alles wat de hele gemeenschap aangaat. De abt vertelt op deze plenaire bijeenkomsten wat er aan de hand is en vervolgens doet ieder zijn zegje, met bijzondere aandacht voor de jongeren. En, zei Benedictus, aandachtig luisteren is in dit proces essentieel.

 

Aandachtig luisteren: als leiders niet luisteren, gaat het vroeg of laat fout. In wezen geldt dit natuurlijk voor al het intermenselijk verkeer: luisteren met aandacht is noodzaak. Maar is zoiets in heel veel situaties niet een onmogelijke eis? Stel je alleen al zoiets simpels voor als een vergadering op het werk:

Met sommigen werk je al jaren samen. Daarom vind je het logisch dat A. altijd over alle onderwerpen iets zegt en dat B. gaat sputteren zodra het om het maken van afspraken gaat. Als X  zegt dat ‘we eens een beetje moeten opschieten’, hoor je dat misschien nauwelijks, en als Y iets te berde brengt kruipt de ergernis vanzelf omhoog. Als Z. zich opwindt en een lang verhaal begint, vind je dat ‘typisch iets voor Z’.  Met andere woorden: je staat op de automatische piloot.

Ondertussen was je zelf met ruzie of een slapeloze nacht van huis gegaan en heb je nu hoofdpijn. Of je bent verliefd en wilt sms-en over de volgende date. Of je zit op hete kolen omdat je het te druk hebt en de deadlines je om de oren vliegen. Of je wilt alleen maar dat iedereen je briljante plan omarmt.

 

Overdrijven mag in een column. In elk geval: je sleept van alles mee naar die vergadering. En (het is nauwelijks te bevatten!): al je collega’s doen dat ook. Hoe moet je door deze ruis van (onuitgesproken) meningen, oordelen, sympathieën en antipathieën in vredesnaam ‘aandachtig luisteren’..?

 

Je besluit om vandaag te kijken en te luisteren alsof je iedereen voor het eerst ziet en, als je niet aan het woord bent, al je eigen opvattingen en behoeften te laten voor wat ze zijn. Dus: je besluit naar anderen te luisteren zonder het filter van je (voor-)oordelen...

Als dit je kunt, ben je natuurlijk ‘verlichtJ. Het is een onmogelijke opgave. Maar als het dan toch soms heel eventjes lukt, gebeuren er – om in de sfeer van de oude Benedictus te blijven - zomaar wonderen.

 

*

 

 

Anne Lever is naast socioloog en publicist ook coach/adviseur (website: www.annelever.nl).

 

De reeks mens & werk kan – na overleg met Anne (contact@annelever.nl)  – kosteloos worden doorgeplaatst op het intranet/extranet van non-profitorganisaties.

 

Afbeeldingen bovenaan deze pagina (van links naar rechts):

- Fra Angelico (detail fresco): Benedictus (480-547 na Chr.)

- Eddy Stevens: Een luisterend oor

- (fotograaf onbekend): Luisteren

- Noredin Morgan: Listener

 

 

 

 

 

 

 

Op de hoogte blijven?

De e-nieuwsbrief van Hoogtelijnen verschijnt  ca 1 x per kwartaal.

Mail naar contact@hoogtelijnen.nl  en vermeld: ‘aanmelden nieuwsbrief hoogtelijnen’.

 

 

 

www.hoogtelijnen.nl  -   beschouwingen & utopieën  -   contact@hoogtelijnen.nl

 

 

 

 

 

</div