hoogtelijnen.nl   digitaal magazine over kunst, natuur, mens en politiek   de bach-cantates

 

 

 

 

j.s. bach:  cantate bwv 59

 

Wer mich liebet, der wird mein Wort halten

 

 

 

 

Erdmann Neumeister

 

 

 

© Anne Lever

 

Startversie: 10 05 04   Laatste versie: 03 01 05  (Nieuw format: 25 01 07)

 

Op de hoogte blijven?  Meld je aan voor de e-mailberichten (zie onderaan deze webpagina)

 

 

 

 

 

Op de hoogte blijven?

 

De algemene e-Nieuwsbrief van Hoogtelijnen verschijnt  1 à 2 x p. mnd. De speciale e-Nieuwsbrief over het cantate-project verschijnt onregelmatig. Aanmelden?

Kijk onderaan deze pagina.

 

 

 

 

Alle Bach-pagina’s op Hoogtelijnen zijn aan te klikken in de linker kolom.

 

 

Inleiding op cantate-project

 

Op de startpagina van de cantates op Hoogtelijnen vind je naast een inleiding op het project ook nieuws en voorzichtige aanbevelingen.

Klik in de linkerkolom op ‘inleiding en suggesties’.

 

 

 

 

1703-1707

 

¨Arnstadt

 

Organist van de Neue Kirche

 

1707-1708

 

¨ Mühlhausen

 

Organist van de St.-Blasiuskirche

 

1708-1717

 

¨ Weimar

 

Organist & concertmeester v. d. Hofkapel

 

1717-1723

 

¨ Köthen

 

Kapelmeester van vorst Leopold von Anhalt-Köthen

 

1723-1750

 

¨ Leipzig

 

Thomascantor

 

- ’23-’24 (1e Jaargang)

- ’24-’25 (2e Jaargang)

- ’25-’27 (3e Jaargang)

- ’28-’29 (4e Jaargang)

- 1729 en later

 

 

Datering

1e Pinksterdag, 28 mei 1724. Uit de eerste Leipziger jaargang. Vermoedelijk voor het tweede deel van de kerkdienst, dus na de preek. Voor de preek voerde Bach BWV 172 op - gecomponeerd in  Weimar.

(Bekijk voor de indeling van het kerkelijk jaar elders op deze site de pagina ‘overzicht thematisch’ en de pagina ‘het kerkelijk jaar in ....’.)   

 

Bezetting

solisten:  sopraan, bas

koor

trompet I/II / pauken / viool I/II / altviool / continuo

 

 

 

 

 

Vooraf

 

Teksten van Erdmann Neumeister

 

 

De tekst van de korte cantate BWV 59 is afkomstig uit Erdmann Neumeisters verzameling van 1714 (zie onderaan deze pagina, bij internet-bronnen).

Bach gebruikte slechts vier van de zeven delen van Neumeister, nl.: 1. duet, 2. recitatief, 3. koraal en 4. aria. In eerste opzet handhaafde Bach Neumeisters volgorde, maar al snel veranderde hij deze, waarbij het koraal aan het einde kwam. Er zijn dus verschillende uitvoeringen mogelijk.

 

Een jaar later gebruikte Bach op 1e Pinksterdag elementen uit cantate 59 voor cantate BWV 74.

 

 

 

 

 

 

De cantate

 

 

 

1. Aria

 

Wer mich liebet, der wird mein Wort halten,

und mein Vater wird ihn lieben,

und wir werden zu ihm kommen und Wohnung bei ihm machen.

 

 

1. Aria (duet)

trompet I/II, pauken, viool I/II, altviool, continuo

 

De cantate opent met een heerlijk, vrolijk duet door sopraan en bas - de enige vocale solisten van deze cantate. Afwisselend zingen ze: wir mich liebt. Alleen aan het einde van het duet zingen ze samen. Een belangrijke rol is verder weggelegd voor de twee trompetten en de pauken.

 

 

2. Recitativo

 

O, was sind das vor Ehren,
Worzu uns Jesus setzt?
Der uns so würdig schätzt,
Dass er verheißt,
Samt Vater und dem heilgen Geist
In unsern Herzen einzukehren.
O, was sind das vor Ehren?
Der Mensch ist Staub,
Der Eitelkeit ihr Raub,
Der Müh und Arbeit Trauerspiel
Und alles Elends Zweck und Ziel.
Wie nun? Der Allerhöchste spricht,
Er will in unsern Seelen
Die Wohnung sich erwählen.
Ach, was tut Gottes Liebe nicht?
Ach, dass doch, wie er wollte,
Ihn auch ein jeder lieben sollte.

 

 

2. Recitatief (sopraan)

viool I/II, altviool, continuo

 

Hierop volgt een gevoelig en wat verstild recitatief van de sopraan. Ach, was tut Gottes Lieve nicht?

 

 

3. Choral

 

Komm, Heiliger Geist, Herre Gott,
Erfüll mit deiner Gnaden Gut
Deiner Gläubigen Herz, Mut und Sinn.
Dein brünstig Lieb entzünd in ihn'n.
O Herr, durch deines Lichtes Glanz
Zu dem Glauben versammlet hast
Das Volk aus aller Welt Zungen;
Das sei dir, Herr, zu Lob gesungen.
Alleluja, alleluja.

 

 

3. Koraal

viool I&II, altviool, continuo

 

In de oudste versie wordt nu het koraal gezongen, met aan het eind mooie accenten bij het woord Lob en het Halleluja.

 

 

4. Aria

 

Die Welt mit allen Königreichen,
Die Welt mit aller Herrlichkeit
Kann dieser Herrlichkeit nicht gleichen,
Womit uns unser Gott erfreut:
Dass er in unsern Herzen thronet
Und wie in einem Himmel wohnet.
Ach Gott, wie selig sind wir doch,
Wie selig werden wir erst noch,
Wenn wir nach dieser Zeit der Erden
Bei dir im Himmel wohnen werden.

 

 

4. Aria

viool I, continuo

 

Dan is het alweer bijna voorbij: de bas-aria sluit de cantate af. Prachtig samenspel van de viool en de bas.

 

 

 

 

 

De belangrijkste bronnen

 

- De wereld van de Bach-cantates, red. Christoph Wolff (Uitg. Uniepers, 1995/2003, blz. 495).

- Maarten ’t Hart: Johann Sebastian Bach  (Uitg. Arbeiderspers / Uitg. Joan Records, 2000, blz. 114).

- Clemens Romijn - cd-Boekje Brilliant Classics

- cd-Boekje Antoine Marchand (Ton Koopman)

- Over Neumeister:  http://www.cyberhymnal.org/bio/n/e/neumeister_e.htm

 

 

De Bach-cantates op internet

- http://www.bach-cantatas.com/ (Engelstalig)

- http://www.cs.ualberta.ca/~wfb/bach.html (Engelstalig: alle teksten van Bachs vocale werk)

 

Bach-inleidingen op internet

- http://nl.wikipedia.org/wiki/Johann_Sebastian_Bach (Nederlandstalig)

- http://www.muziekweb.nl/thema/bach/ (Nederlandstalig)

- http://www.s-line.de/homepages/bachdiskographie/ (Duitstalig)

 

Bach startpagina’s

- http://bach.pagina.nl/ (Nederlandstalig, ism Startpagina) 

- http://bach.startkabel.nl/ (Nederlandstalig)

- http://www.jsbach.net/bcs/index.html (Engelstalig: Bach Central Station)

 

 

 

 

 

 

Mailinglist

 

 

Regelmatig verschijnen er nieuwe beschrijvingen van cantates op deze website, of worden bestaande teksten verbeterd en/of uitgebreid.

 

a. Wil je op de hoogte blijven van alle updates van de website www.hoogtelijnen.nl , inclusief de beschrijvingen van de Bach-cantates, stuur dan een e-mail aan contact@hoogtelijnen.nl en vermeld ‘aanmelden mailinglist Hoogtelijnen’.

 

b. Wil je alleen op de hoogte blijven van de updates van de rubriek Bach-cantates? Dat kan ook: stuur dan een e-mailtje naar: contact@hoogtelijnen.nl o.v.v. ‘aanmelden mailinglist Bach-cantates’.

 

Afmelden gaat even eenvoudig: stuur een e-mailtje o.v.v. afmelden ‘mailinglist Hoogtelijnen’ resp. ‘afmelden mailinglist Bach-cantates’.

 

 

 

 

 

 

www.hoogtelijnen.nl  - de-Bach-cantates – contact@hoogtelijnen.nl