hoogtelijnen.nl digitaal magazine over kunst, natuur, mens en politiek de bach-cantates
j.s. bach: cantate bwv 59 Wer mich liebet, der wird mein Wort halten Erdmann Neumeister © Anne Lever Startversie: 10 05 04 Laatste versie: 03 01 05 (Nieuw format: 25 01 07) Op de hoogte blijven? Meld je aan voor de e-mailberichten (zie onderaan deze webpagina)
Op de hoogte blijven? De algemene e-Nieuwsbrief van Hoogtelijnen verschijnt 1 à 2 x p. mnd. De speciale e-Nieuwsbrief over het cantate-project verschijnt onregelmatig. Aanmelden? Kijk onderaan deze pagina.		Alle Bach-pagina’s op Hoogtelijnen zijn aan te klikken in de linker kolom.				Inleiding op cantate-project Op de startpagina van de cantates op Hoogtelijnen vind je naast een inleiding op het project ook nieuws en voorzichtige aanbevelingen. Klik in de linkerkolom op ‘inleiding en suggesties’.
1703-1707 ¨Arnstadt Organist van de Neue Kirche	1707-1708 ¨ Mühlhausen Organist van de St.-Blasiuskirche		1708-1717 ¨ Weimar Organist & concertmeester v. d. Hofkapel		1717-1723 ¨ Köthen Kapelmeester van vorst Leopold von Anhalt-Köthen		1723-1750 ¨ Leipzig Thomascantor - ’23-’24 (1^e Jaargang) - ’24-’25 (2^e Jaargang) - ’25-’27 (3^e Jaargang) - ’28-’29 (4^e Jaargang) - 1729 en later
Datering 1^e Pinksterdag, 28 mei 1724. Uit de eerste Leipziger jaargang. Vermoedelijk voor het tweede deel van de kerkdienst, dus na de preek. Voor de preek voerde Bach BWV 172 op - gecomponeerd in Weimar. (Bekijk voor de indeling van het kerkelijk jaar elders op deze site de pagina ‘overzicht thematisch’ en de pagina ‘het kerkelijk jaar in ....’.) Bezetting solisten: sopraan, bas koor trompet I/II / pauken / viool I/II / altviool / continuo
Vooraf Teksten van Erdmann Neumeister De tekst van de korte cantate BWV 59 is afkomstig uit Erdmann Neumeisters verzameling van 1714 (zie onderaan deze pagina, bij internet-bronnen). Bach gebruikte slechts vier van de zeven delen van Neumeister, nl.: 1. duet, 2. recitatief, 3. koraal en 4. aria. In eerste opzet handhaafde Bach Neumeisters volgorde, maar al snel veranderde hij deze, waarbij het koraal aan het einde kwam. Er zijn dus verschillende uitvoeringen mogelijk. Een jaar later gebruikte Bach op 1^e Pinksterdag elementen uit cantate 59 voor cantate BWV 74.
De cantate
1. Aria Wer mich liebet, der wird mein Wort halten, und mein Vater wird ihn lieben, und wir werden zu ihm kommen und Wohnung bei ihm machen.				1. Aria (duet) trompet I/II, pauken, viool I/II, altviool, continuo De cantate opent met een heerlijk, vrolijk duet door sopraan en bas - de enige vocale solisten van deze cantate. Afwisselend zingen ze: wir mich liebt. Alleen aan het einde van het duet zingen ze samen. Een belangrijke rol is verder weggelegd voor de twee trompetten en de pauken.
2. Recitativo O, was sind das vor Ehren, Worzu uns Jesus setzt? Der uns so würdig schätzt, Dass er verheißt, Samt Vater und dem heilgen Geist In unsern Herzen einzukehren. O, was sind das vor Ehren? Der Mensch ist Staub, Der Eitelkeit ihr Raub, Der Müh und Arbeit Trauerspiel Und alles Elends Zweck und Ziel. Wie nun? Der Allerhöchste spricht, Er will in unsern Seelen Die Wohnung sich erwählen. Ach, was tut Gottes Liebe nicht? Ach, dass doch, wie er wollte, Ihn auch ein jeder lieben sollte.				2. Recitatief (sopraan) viool I/II, altviool, continuo Hierop volgt een gevoelig en wat verstild recitatief van de sopraan. Ach, was tut Gottes Lieve nicht?
3. Choral Komm, Heiliger Geist, Herre Gott, Erfüll mit deiner Gnaden Gut Deiner Gläubigen Herz, Mut und Sinn. Dein brünstig Lieb entzünd in ihn'n. O Herr, durch deines Lichtes Glanz Zu dem Glauben versammlet hast Das Volk aus aller Welt Zungen; Das sei dir, Herr, zu Lob gesungen. Alleluja, alleluja.				3. Koraal viool I&II, altviool, continuo In de oudste versie wordt nu het koraal gezongen, met aan het eind mooie accenten bij het woord Lob en het Halleluja.
4. Aria Die Welt mit allen Königreichen, Die Welt mit aller Herrlichkeit Kann dieser Herrlichkeit nicht gleichen, Womit uns unser Gott erfreut: Dass er in unsern Herzen thronet Und wie in einem Himmel wohnet. Ach Gott, wie selig sind wir doch, Wie selig werden wir erst noch, Wenn wir nach dieser Zeit der Erden Bei dir im Himmel wohnen werden.				4. Aria viool I, continuo Dan is het alweer bijna voorbij: de bas-aria sluit de cantate af. Prachtig samenspel van de viool en de bas.
De belangrijkste bronnen - De wereld van de Bach-cantates, red. Christoph Wolff (Uitg. Uniepers, 1995/2003, blz. 495). - Maarten ’t Hart: Johann Sebastian Bach (Uitg. Arbeiderspers / Uitg. Joan Records, 2000, blz. 114). - Clemens Romijn - cd-Boekje Brilliant Classics - cd-Boekje Antoine Marchand (Ton Koopman) - Over Neumeister: http://www.cyberhymnal.org/bio/n/e/neumeister_e.htm De Bach-cantates op internet - http://www.bach-cantatas.com/ (Engelstalig) - http://www.cs.ualberta.ca/~wfb/bach.html (Engelstalig: alle teksten van Bachs vocale werk) Bach-inleidingen op internet - http://nl.wikipedia.org/wiki/Johann_Sebastian_Bach (Nederlandstalig) - http://www.muziekweb.nl/thema/bach/ (Nederlandstalig) - http://www.s-line.de/homepages/bachdiskographie/ (Duitstalig) Bach startpagina’s - http://bach.pagina.nl/ (Nederlandstalig, ism Startpagina) - http://bach.startkabel.nl/ (Nederlandstalig) - http://www.jsbach.net/bcs/index.html (Engelstalig: Bach Central Station)
Mailinglist Regelmatig verschijnen er nieuwe beschrijvingen van cantates op deze website, of worden bestaande teksten verbeterd en/of uitgebreid. a. Wil je op de hoogte blijven van alle updates van de website www.hoogtelijnen.nl , inclusief de beschrijvingen van de Bach-cantates, stuur dan een e-mail aan contact@hoogtelijnen.nl en vermeld ‘aanmelden mailinglist Hoogtelijnen’. b. Wil je alleen op de hoogte blijven van de updates van de rubriek Bach-cantates? Dat kan ook: stuur dan een e-mailtje naar: contact@hoogtelijnen.nl o.v.v. ‘aanmelden mailinglist Bach-cantates’. Afmelden gaat even eenvoudig: stuur een e-mailtje o.v.v. afmelden ‘mailinglist Hoogtelijnen’ resp. ‘afmelden mailinglist Bach-cantates’.
www.hoogtelijnen.nl - de-Bach-cantates – contact@hoogtelijnen.nl